Tin tức

Cao huyết áp: Triệu chứng, nguyên nhân và cách phòng ngừa

18-04-2023, 11:14 am

Cao huyết áp hiện là một trong những thách thức hàng đầu đối với sức khỏe cộng đồng, đặc biệt là ở nhóm đối tượng trung niên và người cao tuổi. Được mệnh danh là "kẻ giết người thầm lặng", bệnh lý này thường tiến triển âm thầm nhưng có thể dẫn đến những biến chứng nguy hiểm như đột quỵ hay suy tim. Trong bài viết này, hãy cùng Kaitashi phân tích chi tiết về triệu chứng, nguyên nhân và các biện pháp phòng ngừa cao huyết áp hiệu quả để bảo vệ sức khỏe bền vững.

Cao huyết áp là gì?

Cao huyết áp là tình trạng áp lực của máu tác động lên thành mạch tăng cao hơn so với mức bình thường. Chỉ số huyết áp được tính bằng chỉ số huyết áp tâm thu và chỉ số huyết áp tâm trương. Ở mức thông thường, hai chỉ số huyết áp tâm thu và huyết áp tâm trương là 120/80 mmHg. Khi chỉ số huyết áp tâm thu>140mmHg hoặc huyết áp tâm trương>90mmHG thì người bệnh gặp phải tình trạng cao huyết áp. Mức độ chuẩn đoán cao huyết áp nặng hay nhẹ còn phụ thuộc vào sự thay đổi của các chỉ số này. Cao huyết áp là bệnh lý nguy hiểm gây nên những tổn thương cho tim, mạch máu, não và nhiều bạn mạn tính khác. Đây cũng được xem là nguyên nhân chính gây nên tình trạng tử vong sớm trên toàn cầu.

Trạng thái Huyết áp tâm thu
Huyết áp tâm trương
Bình thường Dưới 120 mmHg Dưới 80 mmHg
Tiền cao huyết áp 120 – 129 mmHg Dưới 80 mmHg
Cao huyết áp độ 1 130 – 139 mmHg 80 – 89 mmHg
Cao huyết áp độ 2 ≥ 140 mmHg ≥ 90 mmHg

Huyết áp cao và những mỗi nguy hại đến sức khỏe con người (Ảnh:ST)

Biểu hiện của bệnh cao huyết áp

Cao huyết áp có những biểu hiện khác nhau đối với mỗi cơ thể người, nó còn tùy thuộc vào mức độ tăng huyết áp của các bệnh nhân.

  • Giai đoạn tiềm ẩn: Đây là giai đoạn nguy hiểm nhất. Phần lớn bệnh nhân không xuất hiện bất kỳ dấu hiệu đặc biệt nào. Áp lực máu tăng cao âm thầm nhưng cơ thể vẫn thích nghi, khiến người bệnh chủ quan và không điều trị kịp thời.
  • Giai đoạn bùng phát: Khi bước vào giai đoạn bùng phát, cơ thể sẽ phát ra các "tín hiệu cầu cứu" do chỉ số huyết áp tăng cao đột ngột hoặc kéo dài. Người bệnh thường gặp các triệu chứng dồn dập như đau đầu dữ dội vùng sau gáy, hoa mắt, chóng mặt, ù tai và mất thăng bằng. Bên cạnh đó, tình trạng thị lực suy giảm, nhìn mờ kèm theo cảm giác tức ngực, đánh trống ngực, khó thở hay buồn nôn cũng là những dấu hiệu cảnh báo nghiêm trọng, đòi hỏi sự can thiệp y tế kịp thời để tránh nguy hiểm.
  • Ở mức độ nặng: Nếu không được kiểm soát tốt, áp lực máu tăng cao kéo dài sẽ gây tổn thương nghiêm trọng đến hệ thống mạch máu và các cơ quan đích. Tại não, bệnh lý này là nguyên nhân trực tiếp dẫn đến đột quỵ do xuất huyết hoặc nhồi máu não; đồng thời gây ra các biến cố tim mạch nguy hiểm như nhồi máu cơ tim, suy tim và bóc tách động mạch chủ. Bên cạnh đó, tình trạng này còn dẫn đến các hệ lụy mãn tính như suy thận, tổn thương võng mạc gây mù lòa, thậm chí dẫn đến tử vong nhanh chóng nếu xảy ra các biến chứng cấp tính.

Biểu hiện của bệnh cao huyết áp mà ai cũng có nguy cơ mắc phải (Ảnh: ST)

Những nguyên nhân gây nên bệnh cao huyết áp

Cao huyết áp thường được chia làm 2 nhóm chính: Cao huyết áp vô căn (không có nguyên nhân đơn lẻ) và Cao huyết áp thứ phát (do bệnh lý khác gây ra).

Bệnh cao huyết áp thứ phát (vô căn)

Chiếm khoảng 90 - 95% tổng số ca bệnh ở người trưởng thành. Đây là trạng thái huyết áp tăng dần theo thời gian mà không có một nguyên nhân cơ học cụ thể nào. Tuy nhiên, nó chịu tác động lớn từ sự kết hợp của nhiều yếu tố:

  • Yếu tố di truyền: Những người có người thân trong gia đình (cha mẹ, anh chị em) mắc cao huyết áp thường có nguy cơ cao hơn do sự tương đồng về gen và cấu trúc mạch máu.
  • Quá trình lão hóa: Tuổi tác càng cao, hệ thống mạch máu càng mất đi độ đàn hồi và trở nên xơ cứng, làm gia tăng áp lực lên thành động mạch.
  • Lối sống và chế độ dinh dưỡng: Thói quen ăn quá mặn (dư thừa Natri), lười vận động, lạm dụng rượu bia, thuốc lá và tình trạng căng thẳng (stress) kéo dài là những tác nhân hàng đầu gây rối loạn huyết áp.

Bệnh cao huyết áp do nguyên phát

Chỉ chiếm từ 5 - 10%, nhưng đây là nhóm bệnh có nguyên nhân xác định rõ ràng từ các vấn đề sức khỏe khác. Khi các căn bệnh này được điều trị ổn định, chỉ số huyết áp có thể trở lại bình thường. Các nguyên nhân phổ biến bao gồm:

  • Bệnh lý về thận: Viêm cầu thận, sỏi thận hoặc hẹp động mạch thận gây ảnh hưởng đến quá trình lọc và điều tiết áp suất máu.
  • Rối loạn nội tiết: Các bệnh lý liên quan đến tuyến giáp, tuyến thượng thận (như hội chứng Cushing) gây mất cân bằng các hormone điều hòa huyết áp.
  • Dị tật bẩm sinh: Các vấn đề về cấu trúc mạch máu như hẹp eo động mạch chủ bẩm sinh.
  • Tác dụng phụ của thuốc: Việc sử dụng kéo dài một số loại thuốc như thuốc tránh thai, thuốc giảm đau kháng viêm không steroid (NSAIDs), hoặc thuốc thông mũi có thể làm tăng huyết áp thứ phát.

Cách phòng ngừa bệnh cao huyết áp

Cao huyết áp là một bệnh mà bạn không thể điều trị dứt điểm mà chỉ có thể kiểm soát tình trạng của bệnh để tránh những biến chứng bất ngờ: Một số phương pháp bạn có thể áp dụng để phòng ngừa bệnh cao huyết áp như:

1. Tầm soát và theo dõi định kỳ

Vì cao huyết áp diễn tiến âm thầm, việc chủ động kiểm tra chỉ số huyết áp tại nhà hoặc tại các cơ sở y tế là cách duy nhất để phát hiện sớm các dấu hiệu bất thường. Điều này đặc biệt quan trọng với nhóm đối tượng có yếu tố nguy cơ cao như người cao tuổi hoặc người có bệnh lý nền.

Kiểm tra sức khỏe thường xuyên giúp bạn phòng tránh được bệnh tật

2. Thiết lập chế độ dinh dưỡng lành mạnh

Chế độ ăn uống đóng vai trò tiên quyết trong việc bảo vệ thành mạch. Bạn nên ưu tiên thực hiện chế độ ăn DASH (Dietary Approaches to Stop Hypertension):

  • Cắt giảm lượng muối (Natri): Hạn chế muối dưới 5g mỗi ngày để giảm giữ nước trong cơ thể, từ đó hạ thấp áp lực máu.
  • Tăng cường chất xơ và khoáng chất: Bổ sung nhiều rau xanh, trái cây và ngũ cốc nguyên hạt để cung cấp Kali, Magie - những khoáng chất giúp thư giãn thành mạch.
  • Kiểm soát chất béo: Hạn chế mỡ động vật và các loại thực phẩm chế biến sẵn chứa nhiều chất béo bão hòa để ngăn ngừa xơ vữa động mạch.

Xây dựng cho mình chế độ sinh hoạt lành mạnh

3. Duy trì hoạt động thể chất đều đặn

Vận động thường xuyên giúp cơ tim khỏe mạnh hơn, từ đó việc bơm máu trở nên hiệu quả mà không cần quá nhiều lực:

  • Tần suất: Duy trì ít nhất 30 phút vận động mỗi ngày với các bộ môn như đi bộ nhanh, bơi lội hoặc các môn thể thao vận động nhẹ nhàng.
  • Kiểm soát cân nặng: Việc giảm chỉ số khối cơ thể (BMI) về mức lý tưởng giúp giảm đáng kể gánh nặng cho hệ tuần hoàn, từ đó ổn định huyết áp tự nhiên.

4. Loại bỏ các thói quen có hại

Các chất kích thích là tác nhân trực tiếp gây co mạch và tăng nhịp tim đột ngột:

  • Từ bỏ thuốc lá: Các hóa chất trong thuốc lá gây tổn thương niêm mạc thành mạch và đẩy nhanh quá trình xơ cứng động mạch.
  • Hạn chế rượu bia: Sử dụng quá mức chất cồn sẽ làm tăng nồng độ các hormone gây co mạch, khiến huyết áp khó kiểm soát.

5. Quản lý căng thẳng và nghỉ ngơi khoa học

Stress kéo dài kích thích hệ thần kinh giao cảm tiết ra các hormone làm tăng huyết áp:

  • Cân bằng tâm lý: Áp dụng các liệu pháp thư giãn như thiền, yoga hoặc đọc sách để giữ tâm trạng ổn định.
  • Tối ưu hóa giấc ngủ: Đảm bảo ngủ đủ giấc (7-8 tiếng/ngày) và có thể hỗ trợ cơ thể bằng các liệu pháp nhiệt hoặc massage nhẹ nhàng để tăng cường lưu thông máu, giúp hệ thần kinh thư giãn sâu.

Tóm lại, cao huyết áp là bệnh lý nguy hiểm vì thường không có triệu chứng rõ ràng nhưng lại dễ dẫn đến đột quỵ hay suy tim. Tuy nhiên, bạn hoàn toàn có thể phòng ngừa bằng cách ăn uống lành mạnh, chăm vận động và bỏ các thói quen xấu. Việc kiểm tra huyết áp thường xuyên là cách tốt nhất để phát hiện sớm và điều trị kịp thời, giúp bạn bảo vệ sức khỏe và sống thọ hơn.

 

Tin liên quan

03-10-2024, 3:58 pm

Đau mỏi cơ bắp: Nguyên nhân, triệu chứng và cách phòng tránh

Đau mỏi cơ bắp là triệu chứng thường gặp ở hầu hết mọi người, đặc biệt là với những người phải luyện tập với cường độ cao.Hãy cùng Kaitashi tìm hiểu rõ hơn về đau mỏi cơ bắp: nguyên nhân, triệu chứng và cách phòng tránh nhé

20-04-2026, 10:42 am

Mẹo chữa tê bì chân tay đơn giản, dễ thực hiện tại nhà

Dưới đây là những mẹo chữa tê bì chân tay tại nhà cực kỳ đơn giản và hiệu quả, bạn có thể tự áp dụng để giảm nhanh cảm giác châm chích khó chịu.

20-04-2026, 1:53 pm

Các cách chữa đau cổ vai gáy tại nhà an toàn, hiệu quả

Đau cổ vai gáy trở gây cản trở trong sinh hoạt và làm giảm chất lượng cuộc sống. Vậy làm cách nào để cải thiện tình trạng đau cổ vai gáy đơn giản và hiệu quả ngay tại nhà, hãy chúng tôi tìm hiểu nhé!

Tin nổi bật

03-06-2025, 11:43 am

Cập nhật công nghệ ghế massage mới nhất: Đột phá trong từng chuyển động

Khám phá các công nghệ ghế massage tiên tiến nhất hiện nay: chuyển động thông minh, trải nghiệm chân thực, chăm sóc sức khỏe toàn diện ngay tại nhà.

20-01-2026, 11:42 am

HOA HẬU DU LỊCH VIỆT NAM CHÍNH THỨC TRỞ THÀNH ĐẠI SỨ THƯƠNG HIỆU KAITASHI

Kaitashi trân trọng thông báo Hoa hậu Du lịch Việt Nam 2026 – Nguyễn Phương Linh chính thức đảm nhiệm vai trò Đại sứ Thương hiệu giai đoạn 2026 – 2028, mở ra cột mốc hợp tác mới giữa một biểu tượng nhan sắc, trí tuệ, giàu trách nhiệm cộng đồng và thương hiệu chăm sóc sức khỏe uy tín tại Việt Nam.

11-05-2026, 10:29 am

Khuyến mãi lớn nhất mùa hè - Ưu đãi tới 49%| Kaitashi

Mua ghế massage Kaitashi nhận ngay combo máy chạy bộ, xe đạp tập, máy massage cổ. Giao hàng miễn phí – Trả góp 0% – Quà tặng lên tới hàng chục triệu đồng.

mess phone zalo